Τουρκικές πηγές που γνωρίζουν τη νομοθεσία δήλωσαν στο Bloomberg ότι το κυβερνών κόμμα AKP ολοκληρώνει το νομοσχέδιο, το οποίο θα επιτρέψει στην Άγκυρα να διεκδικήσει δικαιώματα στην αλιεία, την εξόρυξη, τις γεωτρήσεις και τη δημιουργία θαλάσσιων πάρκων — συμπεριλαμβανομένων των αμφισβητούμενων περιοχών του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.

Η κίνηση αυτή φέρεται να στοχεύει στην αντιμετώπιση των θαλάσσιων διεκδικήσεων της Ελλάδας και της Κύπρου σε ενεργειακά πλούσιες περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου, ενισχύοντας την πάγια θέση της Άγκυρας ότι οι σημαντικές εξελίξεις στην περιοχή δεν μπορούν να προχωρήσουν χωρίς την τουρκική εμπλοκή.

Σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), τα παράκτια κράτη μπορούν να δημιουργήσουν ΑΟΖ που εκτείνονται έως και 200 ​​ναυτικά μίλια. Ωστόσο, οι επικαλυπτόμενες θαλάσσιες διεκδικήσεις συνήθως απαιτούν διμερείς συμφωνίες.

Η Τουρκία δεν έχει επικυρώσει ποτέ την UNCLOS και απορρίπτει την ελληνική ερμηνεία ότι τα νησιά δημιουργούν πλήρεις θαλάσσιες ζώνες.

Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι οι υφαλοκρηπίδες θα πρέπει να βασίζονται κυρίως σε ηπειρωτικές ακτές και όχι σε νησιά, ενώ παράλληλα υποστηρίζει ότι νησιά όπως η Κύπρος δικαιούνται μόνο περιορισμένα θαλάσσια δικαιώματα εντός χωρικών υδάτων που εκτείνονται έως και 12 ναυτικά μίλια.

Η αυτοανακηρυγμένη Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου, η οποία αναγνωρίζεται μόνο από την Άγκυρα, διεκδικεί επίσης δικαιώματα επί των υπεράκτιων ενεργειακών πόρων γύρω από την Κύπρο.

Η Αθήνα αντιδρά έντονα

Η προτεινόμενη νομοθεσία προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από την Αθήνα, με τους Έλληνες αξιωματούχους να προειδοποιούν για αυτό που χαρακτήρισαν ως αναθεωρητικές πολιτικές στο Αιγαίο.

Ο Υπουργός Άμυνας της Ελλάδας, Νίκος Δένδιας, δήλωσε από το Αγαθονήσι ότι όλα τα ελληνικά νησιά, ανεξαρτήτως μεγέθους, έχουν δικαιώματα βάσει του διεθνούς δικαίου και της UNCLOS.

«Η Ελλάδα επιδιώκει σταθερότητα και σχέσεις καλής γειτονίας, αλλά δεν θα δεχτεί αναθεωρητικές προσεγγίσεις που επιχειρούν να αμφισβητήσουν το προφανές», δήλωσε ο Δένδιας.

Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, επέκρινε επίσης μονομερείς ναυτιλιακές πρωτοβουλίες, προειδοποιώντας ότι οι ενέργειες που δεν έχουν συμφωνηθεί βάσει του διεθνούς δικαίου «έχουν μόνο εσωτερική ισχύ και καμία διεθνή εφαρμογή».

«Προτιμούμε να δράσουμε παρά να αντιδρούμε», δήλωσε ο Γεραπετρίτης κατά τη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής για την Ενεργειακή Μετάβαση που διοργάνωσαν οι Financial Times και η Καθημερινή.

Τι περιλαμβάνει το νομοσχέδιο για την «Γαλάζια Πατρίδα»

Σύμφωνα με δημοσιεύματα των ελληνικών μέσων ενημέρωσης, ο προτεινόμενος νόμος αναμένεται να υποβληθεί στο τουρκικό κοινοβούλιο τον Ιούνιο, μετά την περίοδο των διακοπών του Μπαϊραμιού.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η νομοθεσία επιδιώκει να ενοποιήσει τους τουρκικούς ισχυρισμούς σχετικά με:

• Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες (ΑΟΖ)
• Όρια υφαλοκρηπίδας
• Οριοθετήσεις θαλάσσιων ζωνών
• Διεθνή ύδατα
• Το καθεστώς των νησιών, των βραχονησίδων και των αμφισβητούμενων «γκρίζων ζωνών»

Οι αναλυτές στην Ελλάδα θεωρούν το νομοσχέδιο ως μέρος του ευρύτερου δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας» της Άγκυρας, μιας γεωπολιτικής στρατηγικής που διεκδικεί εκτεταμένες τουρκικές θαλάσσιες αξιώσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Έλληνες αξιωματούχοι φοβούνται ότι η νομοθεσία θα μπορούσε αργότερα να χρησιμοποιηθεί για να δικαιολογήσει ενέργειες όπως ειδοποιήσεις NAVTEX, άδειες εξερεύνησης ενέργειας, θαλάσσιες έρευνες και αμφισβητήσεις ελληνικών ή τρίτων δραστηριοτήτων σε αμφισβητούμενα ύδατα.