Στις αρχές του περασμένου Ιουνίου και ξανά στα μέσα Ιουλίου, σε ανύποπτο χρόνο, δύο ρηματικές διακοινώσεις (verbal notes) από τη Σαουδική Αραβία προκάλεσαν σοβαρό αιφνιδιασμό στην Αθήνα.

Τα διαβήματα του Ριάντ με ημερομηνία 2 Ιουνίου και 17 Ιουλίου αντίστοιχα, αφορούσαν σύμφωνα με πληροφορίες, τις «εκκρεμείς άδειες» για τον East to Med Data Corridor (EMC), το υποθαλάσσιο καλώδιο δεδομένων που θα συνδέσει Ελλάδα και Σαουδική Αραβία.

Οι διακοινώσεις ήρθαν σε μια στιγμή που η Ελλάδα θεωρούσε ότι είχε εμβαθύνει αρκετά τη σχέση της με τη Σαουδική Αραβία, την πρώτη χώρα του Κόλπου με την οποία θεσμοθέτησε Ανώτατο Συμβούλιο Στρατηγικής Συνεργασίας και στο έδαφος της οποίας έχει αναπτύξει Πυροβολαρχία Patriot από τον Σεπτέμβριο του 2021.

Πιο συγκεκριμένα, το καλώδιο EMC με αφετηρία την Σαουδική Αραβία, θα διέρχεται από Ιορδανία και θα εισέρχεται στο Ισραήλ για να βγει στη Μεσόγειο· από εκεί θα συνδέεται με την Ελλάδα μέσω Κρήτης, με τελικούς προορισμούς την Γένοβα στη βόρεια Ιταλία και τη Μασσαλία στη νότια Γαλλία.

Η γαλλική πόλη αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους κόμβους κέντρων δεδομένων (data centers) και προσαιγιαλώσεων υποθαλάσσιων καλωδίων σε όλη την Ευρώπη.

Από τον περασμένο Φεβρουάριο, το Ριάντ φέρεται να επιδιώκει αλλαγή της χερσαίας διέλευσης από τη Μέση Ανατολή, ώστε μετά την Ιορδανία το καλώδιο να εισέρχεται στη Συρία αντί για το Ισραήλ -σε μια σαφή προσπάθεια αποκλεισμού του εβραϊκού κράτους από το έργο.

Ειδικότερα, στην ρηματική διακοίνωση του Ριάντ προς την Αθήνα με ημερομηνία την 17η Ιουλίου υπογραμμιζότανότι «το ζήτημα είναι εξαιρετικά επείγον και η παρατεινόμενη καθυστέρηση (σ.σ. στις άδειες) ενδέχεται να έχει σημαντικές επιπτώσεις στις χρηματοοικονομικές διευθετήσεις του έργου, στην εμπορική του βιωσιμότητα, καθώς και στις δεσμεύσεις όλων των εμπλεκόμενων μερών».

Σύμφωνα με άριστα πληροφορημένες πηγές, του δεύτερου διαβήματος είχε προηγηθεί τηλεδιάσκεψη μεταξύ στελέχους της ελληνικής Πρεσβείας στο Ριάντ, αξιωματούχων υπουργείων της Σαουδικής Αραβίας και στελεχών της σαουδαραβικής εταιρείας Center3, η οποία κατέχει το 72% της μετοχικής σύνθεσης του έργου.

Το υπόλοιπο μετοχικό κεφάλαιο κατανέμεται ως εξής: η ΔΕΗ κατέχει το 25% και η ελληνικών συμφερόντων ΤΤΣΑ περίπου το 3%.

Όπως είναι σε θέση να γνωρίζει το Business Daily, η σαουδαραβική πλευρά άσκησε έντονη πίεση κατά τη διάρκεια της τηλεδιάσκεψης, επαναλαμβάνοντας επίμονα το ερώτημα για ποιον λόγο η Αθήνα δεν εκδίδει τις απαραίτητες άδειες για τις θαλάσσιες έρευνες.

Ορισμένοι αξιωματούχοι του Ριάντ, μάλιστα, προέβησαν σε έμμεσες απειλές, υποστηρίζοντας ότι το έργο «αν αργήσει δεν θα είναι ανταγωνιστικό και θα καλυφθεί από άλλα projects».

Ερωτηθείσες από το Business Daily, πηγές του υπουργείου Εξωτερικών απάντησαν ότι δεν σχολιάζουν εσωτερικά έγγραφα ή την διπλωματική αλληλογραφία ως θέση αρχής.

Μετά τις αναταράξεις, Αθήνα και Ριάντ φέρονται να προέβησαν σε εντατικές διαβουλεύσεις τις τελευταίες τέσσερις με πέντε εβδομάδες, προκειμένου να επιλυθεί η κρίση γύρω από τις αδειοδοτήσεις του EMC.

Διπλωματικές πηγές, ισχυρίζονταν σε επικοινωνία τους με το Business Daily ότι η συγκεκριμένη επιπλοκή βαίνει προς επίλυση το αμέσως προσεχές διάστημα, κάτι το οποίο μένει να αποδειχθεί.

Από πλευράς αγοράς, επιχειρηματικές πηγές με συμμετοχή στον EMC, τόνιζαν ότι σκόπιμα τηρούνται χαμηλοί τόνοι, καθώς όλα κινούνται ομαλά και δίχως προβλήματα. Οι ίδιες πηγές πρόσθεταν ότι η πόντιση του καλωδίου αναμένεται να ξεκινήσει στις αρχές του 2027.

Ανώτεροι διπλωματικοί αξιωματούχοι υπογράμμιζαν ότι η υπόθεση του EMC ομοιάζει με εκείνη του έτερου καλωδίου δεδομένων, του GreenMed, που ανέδειξε πριν από λίγες ημέρες το BD.

Η ανησυχία της Αθήνας είναι η ίδια και στις δύο περιπτώσεις: το ενδεχόμενο αντίδρασης της Άγκυρας κατά τις έρευνες ή την πόντιση του καλωδίου.

Μέκκα και επιστροφή

Σε κάθε περίπτωση, στην Αθήνα παρακολουθούν στενά τις (περιφερειακές) ενέργειες του Ριάντ, όπως για παράδειγμα την αποστασιοποίηση του από τον διάδρομο IMEC, στον οποίο η Ελλάδα έχει επενδύσει πολιτικά.

Υπό αυτό το πρίσμα, η υπογραφή της Κοινής Αμυντικής Συμφωνίας της Μέκκας από Σαουδική Αραβία, Πακιστάν και Τουρκία, η οποία περιλαμβάνει και ρήτρα αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής, προβλημάτισε αλλά δεν παραξένεψε την Αθήνα.

Χθες, πηγές του υπουργείου Εθνικής Άμυνας ανέφεραν ότι εξετάζεται «σοβαρά» το ενδεχόμενο μικρής χρονικής παράτασης της παραμονής «ή ακόμη και άμεση επιστροφή» της Πυροβολαρχίας των Patriot από τη Σαουδική Αραβία.