Καινούργια δεδομένα φέρνει για το καλώδιο η απόφαση της Αθήνας και της Λευκωσίας να αναθέσουν σε ξένο οίκο την εκπόνηση μελέτης για την επανεξέταση των βασικών του οικονομικοτεχνικών παραμέτρων, με το επιχείρημα πως η κίνηση συνδέεται με την έλευση νέων επενδυτών.
Στην πραγματικότητα, πρόκειται για κίνηση που παραπέμπει σε αλλαγή στάσης της ελληνικής κυβέρνησης, καθώς η αναφορά στην ανάγκη επικαιροποίησης των στοιχείων του GSI, αποτελεί έμμεση παραδοχή πως το καλώδιο δεν βγαίνει με τα σημερινά νούμερα, αμφισβητώντας στην ουσία την ίδια του τη βιωσιμότητα, κάτι που ουδέποτε μέχρι τώρα είχε κάνει η Αθήνα, εν αντιθέσει με την κυπριακή πλευρά.
Κρίνοντας από τη ταυτόσημη
δήλωση Μητσοτάκη – Χριστοδουλίδη για «
επικαιροποίηση των παραμέτρων του έργου, ώστε να ενισχυθεί και με την είσοδο νέων, ισχυρών επενδυτών», είναι προφανές πως από χθες υπάρχει μια νέα «γραμμή» που εγείρει σειρά ερωτημάτων για τα επόμενα βήματα του GSI.
Τόσο για το κίνδυνο περαιτέρω καθυστερήσεων, όσο και για το σενάριο η επιλογή της κυβέρνησης να προβεί σε αναζήτηση οίκου που θα αναλάβει να εκπονήσει μελέτη για επανεξέταση των βασικών του στοιχείων, να είναι ένας εύσχημος τρόπος για να παραπεμφθεί το έργο στις ελληνικές και κυπριακές καλένδες.
Την νέα αυτή πίστα στην οποία μπαίνει το καλώδιο περιέγραψε ο κύπριος υπ. Ενέργειας Γ.Παπαναστασίου μετά το τέλος της συνάντησης που είχαν ο ίδιος και ο ομόλογος του, Στ. Παπασταύρου, με τον Επίτροπο Γιόργκενσεν.
«…Η πιο σημαντική παράμετρος αυτής της μελέτης είναι για να προσκαλέσει ισχυρούς επενδυτές (σσ: και ταμεία), οι οποίοι θα έχουν τη δυνατότητα να μπορούν να κάνουν το έργο, τις προκλήσεις γύρω από το οικονομικό αλλά πιθανόν και το τεχνικό κομμάτι να είναι βιώσιμο», ανέφερε χαρακτηριστικά, μιλώντας για την ανάγκη επανεξέτασης βασικών παραμέτρων. «Κινούμαστε τάχιστα προς την κατεύθυνση της εξεύρεσης αυτού του οίκου που θα κάνει τη συγκεκριμένη μελέτη, ώστε να μπορέσουμε να βάλουμε αυτό το τεχνοοικονομικό στο νέο περιβάλλον το οποίο είναι η εξεύρεση ισχυρών παικτών και ταμείων τα οποία θα μπορούν να ενισχύσουν οικονομικά το έργο», προσέθεσε.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, υπάρχει έντονο ενδιαφέρον για είσοδο στο έργο της τράπεζας DFC (έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον από τις αρχές του 2024), όσο και του γαλλικού fund Meridiem (έχει υπογράψει από παλιά σχετικό μνημόνιο με τον ΑΔΜΗΕ), ωστόσο οι δυνητικοί αυτοί επενδυτές θα αποφασίσουν τις κινήσεις τους, αφού πρώτα δουν τι ευρήματα θα βγάλει η μελέτη. Σύμφωνα μάλιστα με πληροφορίες, εις εκ των δύο επενδυτών επικοινώνησε χθες με τον ΑΔΜΗΕ ζητώντας ενημέρωση μετά τις τελευταίες εξελίξεις.
Τα ερωτήματα
Αν και από χθες Αθήνα και Λευκωσία επιχειρούν να στείλουν κοινό θετικό μήνυμα υπέρβασης των αδιεξόδων του τελευταίου διαστήματος, οι τεχνικοοικονομικές αλλαγές του καλωδίου παραμένουν τοπίο στην ομίχλη.
* Ποια στοιχεία θα επικαιροποιηθούν. Στο ερώτημα τι μπορεί να αφορά η μελέτη, η απάντηση είναι ότι θεωρητικά μπορεί να περιλαμβάνει κάθε παραδοχή για τα βασικά κόστη του GSI: Από το WACC βάσει του οποίου προκύπτει το IRR που κοιτάζει ένας επενδυτής, μέχρι τη Μελέτη Κόστους Οφέλους (CBA) και το πώς κατανέμονται οι δαπάνες μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου (CBCA).
* Πόσο καιρό θα πάρει η μελέτη. Ένα δεύτερο ερώτημα αφορά τη χρονική διάρκεια που θα πάρει η επικαιροποίηση ολων αυτών των παραμέτρων. Σε περιπτώσεις αντίστοιχων μεγάλων διασυνδέσεων διεθνώς, χρειάστηκαν αρκετοί μήνες μέχρι και χρόνος για να ολοκληρωθεί μια τόσο απαιτητική μελέτη.
* Τι στάση θα τηρήσει η Nexans. Τρίτο και σοβαρότερο όλων ερώτημα αφορά τη Nexans και κατά πόσο η γαλλική εταιρεία θα συνεχίσει να κατασκευάζει το καλώδιο χωρίς να πληρώνεται, αναμένοντας τα αποτελέσματα της μελέτης. Η τελευταία καταβολή είχε γίνει τον Ιούνιο.
Ο πήχης και οι προσδοκίες
Το μόνο βέβαιο είναι ότι αν ισχύουν αυτά που ισχυρίζονται ότι θέλουν να πετύχουν οι δύο κυβερνήσεις με την επικαιροποίηση των οικονομικοτεχνικών παραμέτρων του GSI, ανεβάζουν οι ίδιες την πίεση για τον εαυτό τους.
Αυξάνουν τις προσδοκίες των δυνητικών επενδυτών, ότι το WACC του έργου θα γίνει πιο ελκυστικό, το «ρίσκο Κύπρου» θα εκλείψει, άρα οι εκκρεμότητες θα επιλυθούν και επομένως κάποια στιγμή η Αθήνα θα προβεί και στην έκδοση NAVTEX για τη συνέχιση των ερευνών βυθού.
Τα παραπάνω φυσικά δεν σημαίνουν ότι η Τουρκία θα αλλάξει στάση επειδή η Αθήνα και η Λευκωσία αποφάσισαν να προβούν σε νέα μελέτη για την ηλεκτρική διασύνδεση. Ούτε ότι δεν θα συνεχιστεί η διελκυστίνδα με τη Λευκωσία και ότι ο κ. Κεραυνός ή κάποιος άλλος κύπριος αξιωματούχος δεν θα εκφράσει ξανά τις αμφιβολίες του για τη βιωσιμότητα του έργου.
Στην πράξη, η κυβέρνηση μέσω του restart και της επανεξέτασης των βασικών οικονομοτεχνικών παραμέτρων του έργου, προανήγγειλε ένα ημιεπίσημο «πάγωμα» του GSI μέχρι να ολοκληρωθεί η μελέτη, γεγονός που επιτρέπει σε Αθήνα και Λευκωσία να αγοράσουν χρόνο.
Στην περίπτωση της κυπριακής πλευράς, το όφελος της λύσης που προσφέρει η μελέτη είναι ότι φεύγει από πάνω της η πίεση να πρέπει να τακτοποιήσει τις οικονομικές της υποχρεώσεις, δηλαδή να καταβάλει την πρώτη δόση των 25 εκατ ευρώ.
Στην περίπτωση της Αθήνας, απομακρύνεται για κάποιο διάστημα ο πονοκέφαλος να πρέπει να λάβει αποφάσεις για τον GSI, για τον οποίο κάθε καθυστέρηση στην έκδοση NAVTEX, πολύ περισσότερο η ακύρωση του έργου, λόγω του «γεωπολιτικού ρίσκου», θα είχε ως αποτέλεσμα να διαμορφωθεί η εικόνα επιβολής ντε φάκτο του Τουρκολιβυκού Μνημονίου.
